|
Wat zijn stikstofoxiden
Stikstofoxiden (NOx) zijn een groep stoffen die bestaan uit een stikstofatoom (N) en één of meer zuurstofatomen(O). Deze groep wordt aangeduid met de verzamelformule NOx. De meest voorkomende stikstofoxiden zijn NO en NO2.
§ |
NO is een kleurloos, reukloos en smaakloos gas dat op zich weinig giftig is. |
§ |
NO2 is bruin-rood van kleur, slecht ruikend, irriterend en giftig. |
Stikstofoxiden kunnen honderden kilometers door de wind vervoerd worden voor ze neerslaan. In de atmosfeer reageert NO onder invloed van zonlicht met ozon (O3), waarbij het gedeeltelijk wordt omgezet in NO2.
Emissies worden doorgaans uitgedrukt als NOx.
Stikstofoxiden komen voor het grootste deel (70%) vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen (verkeer en industrie). De rest komt vrij bij de verbranding van biomassa (bijvoorbeeld bij bosbranden), bliksemontlading (doordat de lucht ontleedt door de hoge temperaturen tot 30.000 graden Celsius) en door fotochemische stikstoffixatie van N2 (reactie met zonlicht). Stikstofoxiden kunnen ook voortkomen uit meststoffen met stikstof.
Effecten op gezondheid en natuur
NO2 heeft nadelige gezondheidseffecten, door inwerking op het ademhalingssysteem. Bij (zeer) hoge concentraties kan het zelfs verstikkend zijn. De effecten verschillen naargelang het om blootstelling gaat van korte duur of van lange duur.
Natuur
Stikstofoxiden zijn zeer schadelijk voor het milieu, zeker als ze zich binden met water. Dan ontstaat salpeterzuur, waardoor zure regen ontstaat. De plantengroei kan daardoor verminderen of zelfs afsterven en het aantal dieren kan zich tevens verminderen.
Onder invloed van zonlicht kunnen stikstofoxiden met zuurstof en koolwaterstoffen reageren tot o.a. ozon, dat de oorzaak is van zomersmog. Stikstofoxiden kunnen smog veroorzaken in stedelijke gebieden. Dit is een tijdelijke ophoping van luchtverontreinigingen, die merkbaar is door een deken van donkere mist in de lucht.
|
